Zaświadczenie A1 – czym jest, jak uzyskać

Zaświadczenie A1 to istotny dokument dla osób, które przemieszczają się zawodowo na obszarze Unii Eur

Jak otrzymać zaświadczenie A1 Poradnik

Poradnik
Jak otrzymać zaświadczenie A1

Stan prawny na 6 marca 2019 r.
Poradnik jest dostępny bezpłatnie w serwisie www.zus.pl

WAŻNE
Poradnik odnosi się do aktualnego stanu prawnego.

Poradnik na etapie konsultacji był przekazany do 10 organizacji zrzeszających pracodawców.

1. Wstęp

Swobodne przemieszczanie się osób na terytorium Unii Europejskiej, które wynika z wykonywania pracy przez te osoby w różnych państwach członkowskich, związane jest z koniecznością ustalenia dla tych osób, właściwego systemu zabezpieczenia społecznego.
Ustalanie, któremu systemowi zabezpieczenia społecznego osoby te będą podlegały, jest unormowane bezpośrednio w prawie Unii Europejskiej, to jest w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady. Wykładnia i wskazówki co do właściwego stosowania tych przepisów zostały zawarte w Decyzji Nr A2 oraz „Praktycznym poradniku – ustawodawstwo mające zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii” opracowanym przez Komisję Administracyjną”, który jest dostępny na stronie internetowej Komisji Europejskiej pod adresem:
http://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=11366&langId=pl
(patrz punkt 6 Poradnika – Podstawy prawne i akty będące podstawą wykładni).

Aby ułatwić Ci interpretację przepisów prawa w tym zakresie oraz wypełnianie wniosków o zaświadczenie A1, które jest potwierdzeniem podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego danego państwa członkowskiego, prezentujemy nasz Poradnik.
Znajdziesz w nim wzory wniosków o wydanie zaświadczenia A1 oraz szczegółowe zasady ich wypełniania.
2. Praktyczny poradnik

Praktyczny Poradnik nie ma wprawdzie charakteru normatywnego, ale Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje się do zawartych w nim wskazówek interpretacyjnych, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym.
Wyrok z 26.05.2010 r., sygn. akt II UK 380/09 – Sąd Najwyższy stwierdził, że Praktyczny poradnik „nie ma charakteru normatywnego, może być jednak traktowany jako źródło wykładni autentycznej i być pomocny w interpretacji przepisów rozporządzenia oraz Decyzji.”
Wyrok Sądu Najwyższego (w składzie 7 sędziów) z 18.11.2015 r. sygn. akt II UK 100/14 – Sąd Najwyższy stwierdził, że: „Praktyczny poradnik nie ma waloru wiążącego, niemniej wskazuje na pewną unijną praktykę wykładni art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 i z tego powodu nie może być pomijany w procesie stanowienia prawa, choćby ze względu na zasadę solidarności państw członkowskich”.
Wyrok SA w Białymstoku, sygn. akt III AUa 2105/13 – Sąd Apelacyjny stwierdził, że: „(…) poradnik sporządzony przez Komisję Administracyjną jak i jej decyzje nie są źródłem prawa ani źródłem wiążącej sądy wspólnotowe wykładni, to mają one jednak istotne znaczenie przy wykładni przepisów prawa unijnego, którego dotyczą. Są one bowiem zbliżone do wykładni autentycznej wyjaśniającej cel jaki chciał osiągnąć wprowadzając określoną regulację prawodawca wspólnotowy (…)”.

3. Informacje ogólne na temat ustalania ustawodawstwa właściwego związanego z wydaniem zaświadczenia A1

3.1. Ogólne zasady ustalania ustawodawstwa właściwego

Określanie ustawodawstwa właściwego oparte jest na dwóch generalnych zasadach:

a) miejsca wykonywania pracy (tzw. zasada lex loci laboris) – oznacza, że osoba podlega zabezpieczeniu społecznemu państwa członkowskiego, w którym podejmuje aktywność zawodową, tj. wykonuje pracę najemną, czy pracę na własny rachunek (art. 11 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem nr 883/2004”,

b) jednego ustawodawstwa właściwego – oznacza, że osoba, która wykonuje wiele różnych aktywności zawodowych na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich podlega zabezpieczeniu społecznemu wyłącznie jednego państwa członkowskiego (art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004). Nie jest zatem możliwe jednoczesne podleganie systemom zabezpieczenia społecznego dwóch państw członkowskich.
Osoba, która migruje w celach zarobkowych do innego państwa członkowskiego podlega, co do zasady zabezpieczeniu społecznemu państwa, w którym wykonuje pracę najemną lub pracę na własny rachunek.

3.2. Delegowanie pracowników oraz czasowe przeniesienie działalności na własny rachunek – wyjątki od zasady miejsca wykonywania pracy

Od zasady miejsca wykonywania pracy są dwa wyjątki, które dotyczą:
a) delegowania pracownika do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim (art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004),

b) przeniesienia działalności na własny rachunek do innego państwa członkowskiego (art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004).
W obu sytuacjach zastosowanie zasady miejsca wykonywania pracy oraz zasady jednego ustawodawstwa właściwego powinno prowadzić do podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego państwa, w którym faktycznie wykonywana jest praca najemna bądź praca na własny rachunek. W art. 12 rozporządzenia nr 883/2004 przyjęto zasadę szczególną (wyjątek), zgodnie z którą w przypadku gdy spełnione są określone warunki (przedstawiliśmy je w punktach 4.4 – 4.5 Poradnika), osoba nie będzie objęta systemem zabezpieczenia społecznego faktycznego miejsca wykonywania pracy, a państwa delegującego/państwa, w którym działalność była do tej pory prowadzona.

3.3. Zastosowanie zasady jednego ustawodawstwa w przypadku wykonywania równocześnie lub na zmianę pracy najemnej bądź pracy na własny rachunek na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich

Zastosowanie zasady jednego ustawodawstwa w połączeniu z zasadą miejsca wykonywania pracy może w określonych przypadkach okazać się niemożliwe. Dotyczy to sytuacji, w których osoba jednocześnie, przynajmniej w dwóch państwach członkowskich, wykonuje pracę:

a) najemną albo,
b) na własny rachunek, albo
c) najemną i na własny rachunek.

Dochodzi wówczas do kolizji obu zasad. Dzieje się tak dlatego, że zastosowanie zasady jednego ustawodawstwa nakazuje wskazanie jednego miejsca wykonywania pracy. W tej sytuacji nie jest to możliwe z uwagi na wielość takich miejsc (występujących jednocześnie, w tym samym czasie).

Aby w takim przypadku prawidłowo ustalić ustawodawstwo stosujemy regulacje zawarte w art. 13 rozporządzenia nr 883/2004 (przesłanki zastosowania tych przepisów znajdziesz w punktach 4.6 – 4.8 Poradnika).

3.4. Relacja pomiędzy delegowaniem a wykonywaniem pracy równocześnie lub na zmianę na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich

Jednym z kluczowych zagadnień dotyczących ustalania ustawodawstwa właściwego, jest rozróżnienie pomiędzy delegowaniem (sytuacje objęte art. 12 rozporządzenia nr 883/2004) a wykonywaniem równocześnie lub na zmianę pracy w dwóch lub kilku państwach członkowskich (sytuacje objęte art. 13 rozporządzenia nr 883/2004).

Zgodnie z Praktycznym poradnikiem, dla rozróżnienia między tymi przypadkami rozstrzygające znaczenie ma czas trwania i charakter pracy wykonywanej w jednym lub w kilku państwach członkowskich (czy ma ona charakter stały, jednorazowy, incydentalny lub tymczasowy).

Jeśli zatem osoba wykonuje pracę (najemną lub na własny rachunek) w danym państwie członkowskim i czasowo ma świadczyć pracę (najemną lub na własny rachunek) w innym państwie członkowskim nadal pozostając w stosunku pracy z macierzystym pracodawcą albo nadal utrzymując zarejestrowaną działalność w tym państwie, to wówczas stosujemy art. 12 rozporządzenia nr 883/2004.

Jeśli natomiast dana osoba pracuje z pewną regularnością w kilku państwach członkowskich, stosujemy art. 13 rozporządzenia nr 883/2004. Warunkiem jest aby praca w różnych państwach członkowskich wynikała ze schematu zatrudnienia tej osoby. Długość oraz charakter przerw między okresami zatrudnienia, a także zmiany w naprzemiennym wykonywaniu pracy w stosunku do zakładanego planu aktywności zawodowej nie powinny zmienić tego schematu na tyle, aby miało to wpływ na zmianę oceny podlegania ustawodawstwu właściwemu, tj. nie powinny prowadzić do sytuacji, w której należy uznać, że osoba nie wykonuje już pracy w dwóch lub w kilku państwach członkowskich lub co prawda wykonuje ją, ale ma ona charakter marginalny.

3.5. Cel i charakter zaświadczenia A1

Podstawowym celem zaświadczenia A1 jest potwierdzenie podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego państwa, które wydało taki dokument. W praktyce oznacza to, że osoba która posiada zaświadczenie nie jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa miejsca wykonywania pracy (najemnej lub na własny rachunek). Taka osoba jest ubezpieczona w państwie, w którym zostało wydane to zaświadczenie.
Instytucja, która wydaje A1 ma obowiązek rzetelnie ocenić fakty mające znaczenie dla ustalenia ustawodawstwa właściwego. Ocenę warunków do wydania zaświadczenia przeprowadzamy na podstawie regulacji, które wynikają z przepisów unijnych oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Osoba, która składa wniosek o zaświadczenie A1 powinna przekazać nam informacje, dokumenty lub dowody niezbędne do ustalenia właściwego ustawodawstwa (art. 3 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem nr 987/2009”.

Zaświadczenie A1 wydajemy na wniosek pracownika, pracodawcy bądź osoby wykonującej pracę na własny rachunek. Zasady wydawania zaświadczeń A1 przedstawiliśmy w punkcie 4 Poradnika.

Zaświadczenie A1 wydane przez instytucję jednego państwa członkowskiego jest wiążące dla instytucji oraz służb zatrudnienia innych państw członkowskich, tak długo jak nie zostanie wycofane lub uznane za nieważne (art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009). Zatem osoba, która posiada zaświadczenie A1, nie może zostać objęta ustawodawstwem innego państwa członkowskiego bez wycofania z obrotu prawnego lub unieważnienia tego zaświadczenia.

3.6. Wycofanie z obrotu prawnego zaświadczenia A1

Zaświadczenie A1 może zostać wycofane w przypadkach, gdy:

1) instytucja innego państwa członkowskiego zakwestionuje ten dokument,

2) w wyniku postępowania wyjaśniającego lub naszej kontroli.

W obu przypadkach, wycofanie nastąpi, gdy nasze postępowanie wyjaśniające (np. podjęte w związku z wnioskiem instytucji zagranicznej – w toku postępowania uzgodnieniowego) lub kontrola wykaże, że:

a) dowody bądź oświadczenia złożone przez wnioskodawcę na potrzeby wydania zaświadczenia A1 były niezgodne ze stanem faktycznym,

b) doszło do zmiany okoliczności, na podstawie których wydano zaświadczenie A1, przez co jego dalsze utrzymywanie nie jest uzasadnione.

Wycofanie zaświadczenia A1 może również nastąpić na wniosek samego ubezpieczonego, pod warunkiem jednak, że okoliczności faktyczne wskazują na to, że takie wycofanie jest uzasadnione. Wycofanie nie może być uzasadnione jedynie wolą osoby ubezpieczonej. Osoba ubezpieczona nie może bowiem zdecydować o tym, że rezygnuje z podlegania polskiemu ustawodawstwu w sytuacji, gdy na podstawie unijnych przepisów z zakresu ustalania właściwego ustawodawstwa zostało ustalone, że osoba powinna być objęta ubezpieczeniami w Polsce. W takim przypadku wycofanie zaświadczenia A1 nie jest możliwe.

Wycofanie zaświadczeń A1 potwierdzonych przez oddział następuje w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 987/2009 oraz przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w trybie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ważne!
Uchylenie zaświadczenia A1 może rodzić negatywne skutki:
• wyłączenie osoby z polskiego systemu zabezpieczenia społecznego z okresem wstecznym powoduje konieczność złożenia odpowiednich dokumentów ubezpieczeniowych oraz
• konieczność zgłoszenia do systemu zabezpieczenia społecznego innego państwa członkowskiego,
• konieczność ewentualnego zwrotu otrzymanych świadczeń.
Dlatego bardzo ważne jest aby dane, które przekazujesz ubiegając się o wydanie zaświadczenia A1 były kompletne i zgodne ze stanem faktycznym.

3.7. Ustalanie miejsca zamieszkania dla potrzeb określenia właściwego
ustawodawstwa na podstawie art. 13 rozporządzenia nr 883/2004

Normy kolizyjne z rozporządzenia nr 883/2004, które dotyczą ustalania właściwego ustawodawstwa opierają się głównie na zasadzie miejsca wykonywania pracy (tzw. zasada lex loci laboris). Zasadniczo, osoba podlega zatem ustawodawstwu tego państwa, w którym faktycznie wykonuje pracę najemną lub pracę na własny rachunek.

W niektórych przypadkach zastosowanie zasady miejsca wykonywania pracy nie jest jednak możliwe, np. jeśli dana osoba wykonuje pracę w dwóch lub więcej państwach członkowskich. W takim przypadku stosuje się zasadę miejsca zamieszkania.
Dlatego też, dla ustalenia ustawodawstwa na podstawie art. 13 rozporządzenia nr 883/2004 ważne jest gdzie znajduje się miejsce zamieszkania osoby. Ustalenie miejsca zamieszkania jest również istotne, żeby ustalić państwo zamieszkania osoby, ponieważ w świetle art. 16 rozporządzenia nr 987/2009, to instytucja państwa członkowskiego miejsca zamieszkania ustala ustawodawstwo, które ma zastosowanie na podstawie art. 13 rozporządzenia nr 883/2004.

Aby ZUS mógł je ustalić, istotne jest wypełnienie „Informacji o miejscu zamieszkania obywatela UE, EOG lub Szwajcarii” (formularz US-55) i załączenie jej do wniosku o wydanie zaświadczenia A1 w tym trybie. Wzór formularza US-55 jest dostępny tutaj.

Termin „zamieszkanie” wynika z art. 1 lit. j) rozporządzenia nr 883/2004. W świetle tego przepisu „zamieszkanie” oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Natomiast „państwo zamieszkania” to państwo, w którym osoba zwykle zamieszkuje i w którym znajduje się jej zwykły „ośrodek interesów życiowych”.

Taki sposób rozumienia tego terminu obowiązuje w całej Unii Europejskiej i jest jednakowo stosowany we wszystkich państwach członkowskich, dla potrzeb stosowania rozporządzenia nr 883/2004 i rozporządzenia nr 987/2009. To oznacza, że jeśli w rozporządzeniu jest mowa o „zamieszkaniu”, stosuję się tą europejską definicję, w szczególności w odniesieniu do przepisów, na podstawie których określane jest właściwe ustawodawstwo.

Uwaga!

Zgodnie z przepisami unijnej koordynacji można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (nawet jeśli dana osoba jest zameldowana bądź przebywa na przemian w kilku państwach członkowskich).

Nie utożsamiaj pojęcia „zamieszkanie”, z pojęciem „pobyt”.

Zgodnie z Praktycznym poradnikiem, pojęcie „zamieszkanie” oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. „Pobyt” oznacza, że osoba przebywa czasowo w danym miejscu oraz, że zamierza powrócić do swojego miejsca zamieszkania, kiedy tylko zrealizuje podstawowy cel pobytu w innym państwie.

Kryteria, które służą do ustalenia miejsca zamieszkania – ośrodek interesów życiowych – zostały określone w art. 11 rozporządzenia nr 987/2009. Są to w szczególności następujące elementy:

a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich,
b) sytuacja danej osoby, w tym:
• charakter i specyfika wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę,
• jej sytuacja rodzinna oraz więzi rodzinne,
• jej sytuacja mieszkaniowa, zwłaszcza informacja, czy sytuacja ta ma charakter stały,
• prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym,
• państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.
Praktyczny poradnik wspomina również, że ważny jest też zamiar danej osoby, który wynika ze wszystkich okoliczności. To oznacza, że zamiar osoby jest o tyle istotny, o ile opiera się na obiektywnych faktach i okolicznościach. Sama deklaracja osoby, że rozważa ona lub chce zamieszkać w określonym miejscu nie jest wystarczająca, jeśli nie znajduje to potwierdzenia w rzeczywistości.
3.8. Legalne zamieszkanie obywatela państwa trzeciego

Ustalenie miejsca zamieszkania jest szczególnie istotne w przypadku obywateli państw trzecich. Do takich osób stosujemy art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo (Dz. Urz. UE L 344 z 29.12.2010 r., str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1231/2010”.

Aby obywatel państwa trzeciego mógł otrzymać zaświadczenie A1, musi legalnie zamieszkiwać w państwie członkowskim i przemieszczać się pomiędzy państwami członkowskimi w związku z wykonywaniem pracy najemnej lub działalności na własny rachunek. Jeśli taka osoba nie zamieszkuje legalnie w państwie członkowskim, to nie jest objęta unijnymi przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji nie otrzyma zaświadczenia A1.

Zasady obowiązujące od 2 maja 2018 r.

Do oceny, czy obywatel państwa trzeciego legalnie zamieszkuje w Polsce należy przyjąć:

1) dokument, który uprawnia do pobytu w Polsce,
2) dokument, który potwierdza rezydencję podatkową (obowiązek podatkowy w Polsce).
Oba te kryteria muszą być spełnione łącznie.

Dokumenty, które uprawniają cudzoziemca do pobytu w Polsce (legalnego przebywania oraz wykonywania pracy), to:

• zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
• zezwolenie na pobyt stały,
• zezwolenie na pobyt czasowy oraz pracę,
• wiza Schengen lub wiza krajowa wydana w celu:
a) wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094, z późn. zm.),
b) wykonywania pracy, o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w okresie nieprzekraczającym 9 miesięcy w roku kalendarzowym – art. 60 ust. 1 pkt 5a ustawy o cudzoziemcach,
c) wykonywania pracy innej niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach – art. 60 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.

,,Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego” (formularz US-54), której wzór jest dostępny tutaj, jest istotna dla oceny, czy osoba spełnia warunek legalnego zamieszkania.

W przypadku, gdy ubiegasz się o wydanie zaświadczenia A1 dla obywatela państwa trzeciego, wypełnij formularz US-54 i załącz go do wniosku o wydanie A1 wraz z dokumentem, który uprawnia do pobytu w Polsce oraz dokumentem potwierdzającym rezydencję podatkową (certyfikat rezydencji), wydanym przez właściwy Urząd Skarbowy.

Na tych zasadach zostaną rozpatrzone pierwszorazowe wnioski, bez względu na to, jakiego okresu dotyczą oraz wnioski, które wpłynęły przed 2 maja 2018 r., pod warunkiem, że do tej daty nie zostały wydane zaświadczenie A1 bądź decyzja o odmowie jego wydania.

Zasada obowiązująca od 6 marca 2019 r.

Od 6 marca 2019 r. lista dokumentów pobytowych została poszerzona o wizę oznaczoną symbolem D18 (wydaną w celu korzystania z uprawnień wynikających z posiadania Karty Polaka – art. 60 ust. 1 pkt 20 ustawy o cudzoziemcach). Dotyczy to więc wyłącznie osób posiadających Kartę Polaka.

W przypadku obywatela państwa trzeciego, który nie posiada jednego z wymienionych zezwoleń ani jednej z wiz wymienionych w pkt od a) do c), ale posiada wizę D18, do formularza US-54 dołącz łącznie 3 dokumenty:
• wizę D18,
• Kartę Polaka,
• certyfikat rezydencji podatkowej (CFR-1).

Na tych zasadach zostaną rozpatrzone pierwszorazowe wnioski, bez względu na to, jakiego okresu dotyczą oraz wnioski, które wpłynęły przed 6 marca 2019 r., pod warunkiem, że do tej daty nie zostały wydane zaświadczenie A1 bądź decyzja o odmowie jego wydania.

Formularz US-54

W formularzu obowiązkowo wypełnij sekcje:

1) Adres w państwie pochodzenia.
2) Adres w państwie pobytu.
3) Dane o pobycie w Polsce.
4) Dokument, który uprawnia Cię do pobytu w Polsce.
5) Charakter i specyfika wykonywanej pracy najemnej lub pracy na własny rachunek.
6) Obowiązek podatkowy.

Sekcje „Działalność niezarobkowa” oraz „Inne okoliczności” są nieobowiązkowe. Wypełnienie tych sekcji może jednak być pomocne w sytuacji sporu pomiędzy ZUS a właściwą instytucją w państwie zatrudnienia.

Uwaga!

Wielka Brytania nie przyjęła rozporządzenia nr 1231/2010 i w konsekwencji nie stosuje przepisów rozporządzenia nr 883/2004 wobec obywateli państw trzecich. Wobec obywateli państw trzecich, którzy udają się do pracy w Wielkiej Brytanii, na podstawie rozporządzenia nr 859/2003, w dalszym ciągu stosuje się przepisy rozporządzenia nr 1408/71.
Osoba, która znajduje się w takiej sytuacji nie otrzyma zaświadczenia A1, ponieważ dokument ten wydaje się na podstawie przepisów rozporządzenia nr 883/2004, które nie mają w tym przypadku zastosowania. ZUS może jednak wydać tej osobie formularz E 101, ponieważ potwierdza się go na podstawie przepisów rozporządzenia nr 1408/71.

Jeśli obywatel państwa trzeciego miałby równocześnie lub na zmianę wykonywać pracę lub pracę na własny rachunek w Wielkiej Brytanii oraz w innych państwach członkowskich, osoba taka otrzyma formularz E 101 (w związku z pracą w Wielkiej Brytanii) oraz zaświadczenie A1 (w związku z pracą w pozostałych państwach członkowskich), jeśli oczywiście przesłanki do wydania tych dokumentów będą spełnione.

4. Zasady wydawania zaświadczeń A1

4.1. Wydawanie zaświadczenia A1 dla urzędników służby cywilnej

Do urzędników służby cywilnej zastosowanie ma art. 11 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 883/2004. Aby otrzymać zaświadczenie A1, muszą być spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, tj.:

1) zainteresowany musi być zatrudniony przez polską administrację,
2) zainteresowany musi zajmować stanowisko związane z wykonywaniem funkcji władczych/publicznych w celu zabezpieczenia ogólnych interesów państwa, interesu publicznego lub społecznego.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest zainteresowany lub jego pracodawca (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-29 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla urzędnika służby cywilnej (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.1 Poradnika).

Jeśli spełnione są te przesłanki otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.2. Wydawanie zaświadczenia A1 dla marynarzy

Do osób, które wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek normalnie na pokładzie statku na morzu zastosowanie ma art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 883/2004. Aby otrzymać zaświadczenie A1, muszą być spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, tj.:

1) w przypadku, gdy praca najemna lub praca na własny rachunek wykonywana jest na pokładzie statku na morzu pod polską banderą – wykaż, że praca ta jest wykonywana normalnie na takim statku,
2) w przypadku, gdy praca najemna lub praca na własny rachunek wykonywana jest na statku pływającym pod banderą innego państwa członkowskiego – wykaż, że:
• zainteresowany ma miejsce zamieszkania w Polsce,
• zainteresowany otrzymuje wynagrodzenie od podmiotu, który ma swoją siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności w Polsce.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest zainteresowany lub jego pracodawca (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-30 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla pracownika lub osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek na pokładzie statku na morzu (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.2 Poradnika).

Jeśli spełnione są te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.3. Wydawanie zaświadczenia A1 dla członków załogi lotniczej lub
personelu pokładowego

Do członków załogi lotniczej lub personelu pokładowego zastosowanie ma art. 11 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2004. Aby otrzymać zaświadczenie A1, muszą być spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, tj.:

a) zainteresowany musi wykonywać pracę w charakterze członka załogi lotniczej lub personelu pokładowego,
b) praca musi być wykonywana w lotniczym transporcie pasażerów lub towarów,
c) port macierzysty musi znajdować się w Polsce.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest zainteresowany lub jego pracodawca (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-46 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla członka załogi lotniczej lub personelu pokładowego (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.3 Poradnika).

Jeśli spełnione są te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.4. Wydawanie zaświadczenia A1 w związku z delegowaniem pracowników do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim

W przypadku delegowania pracowników do wykonywania pracy na terytorium innego państwa członkowskiego zastosowanie ma art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 987/2009. Aby otrzymać zaświadczenie A1, muszą być spełnione przesłanki wynikające z tych przepisów, tj.:

1) praca za granicą musi być wykonywana w imieniu przedsiębiorstwa
„delegującego”, co oznacza, że:
• istnieje bezpośredni związek między pracownikiem i pracodawcą (pracownik nadal podlega zwierzchnictwu przedsiębiorstwa „delegującego”) – istotne jest kto zatrudnia pracownika; kto wypłaca wynagrodzenie (niezależnie od ewentualnych umów między pracodawcą w państwie wysyłającym a przedsiębiorstwem w państwie zatrudnienia, dotyczących wynagradzania pracowników); odpowiedzialność za rekrutację;
• przedsiębiorstwo „delegujące” musi zachować prawo do określenia
„charakteru” pracy wykonywanej przez pracownika delegowanego,
• praca musi być wykonywana dla przedsiębiorstwa „delegującego”,
• pracownik nie może zostać pozostawiony przez przedsiębiorstwo, do którego został oddelegowany do dyspozycji innego przedsiębiorstwa w państwie członkowskim, w którym się znajduje.
2) przedsiębiorstwo „delegujące” musi „normalnie” prowadzić działalność w Polsce – oznacza to, że jej znaczna część musi być prowadzona w Polsce. Kryteria, które badamy w tym celu, są określone w Decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr A2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek, tymczasowo pracujących poza państwem właściwym (Dz. Urz. UE C 106 z 24.04.2010 r., str. 5), zwana dalej „Decyzją A2”, tj.:
• liczba pracowników wykonujących pracę w Polsce i za granicą (zgodnie z Praktycznym poradnikiem, jeśli w firmie delegującej zatrudniony jest wyłącznie personel administracyjny zastosowanie przepisów o delegowaniu nie jest możliwe),
• liczba umów realizowanych przez przedsiębiorstwo delegujące w Polsce i za granicą,
• wartość uzyskiwanego przez firmę delegującą obrotu (zgodnie z Praktycznym poradnikiem, obrót, który w państwie delegującym wynosi około 25% całkowitego obrotu, może być wystarczającym wskaźnikiem, ale przypadki, w których obrót jest niższy niż 25%, wymagają pogłębionej analizy),
• pozostałe kryteria określone w Decyzji A2 (np. miejsce, w którym rekrutowani są pracownicy delegowani; miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami; miejsce, w którym firma ma zarejestrowaną siedzibę).
3) okres delegowania nie może przekroczyć 24 miesięcy,
4) pracownik nie może być wysłany by zastąpić innego pracownika delegowanego.
5) w przypadku osób zatrudnionych w celu oddelegowania – konieczne jest aby przed rozpoczęciem delegowania pracownik podlegał przynajmniej przez miesiąc polskiemu ustawodawstwu.

Kryteria te rozpatrujemy łącznie, z uwzględnieniem relacji między nimi. W każdym przypadku ZUS dokonuje indywidualnej oceny spełnienia tych szczególnie istotnych kryteriów. Powyższy wykaz nie jest jednak wyczerpujący. W celu dokonania prawidłowej oceny, ZUS może wziąć pod uwagę ewentualnie inne kryteria, które muszą uwzględniać charakter działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo w państwie, w którym ma ono siedzibę i które muszą być dopasowane do specyficznych cech tego przedsiębiorstwa.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest pracodawca delegujący a w wyjątkowych sytuacjach, sam pracownik delegowany (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-3 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla pracownika delegowanego do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.4 Poradnika).

Jeśli spełnione są te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.5. Wydawanie zaświadczenia A1 w związku z czasowym przeniesieniem działalności na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego

W przypadku czasowego przeniesienia działalności na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego, zastosowanie ma art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 987/2009. Aby otrzymać zaświadczenie A1, musisz spełnić przesłanki wynikające z tych przepisów oraz Decyzji A2 i Praktycznego poradnika, tj.:

1) wykaż „normalne” wykonywanie działalności jako osoba, która pracuje na własny rachunek w Polsce (oznacza to, że musisz prowadzić znaczną część działalności w Polsce) – aby to potwierdzić sprawdzamy m.in. okres i rodzaj działalności faktycznie prowadzonej w Polsce,

2) wykaż, że w innym państwie członkowskim będziesz wykonywał podobną działalność (przesądza o tym rzeczywisty charakter działalności, jaką masz zamiar tam wykonywać),

3) podobną działalność możesz tam wykonywać w okresie nie dłuższym niż 24 miesiące,

4) podczas wykonywania pracy za granicą, w Polsce musisz zachować infrastrukturę która umożliwi Ci dalsze prowadzenie działalności po zakończeniu pracy za granicą,

5) musisz wykazać, że prowadziłeś działalność w Polsce przez co najmniej dwa miesiące przed rozpoczęciem wykonywania działalności za granicą. Musisz spełnić ten warunek przed każdym kolejnym rozpoczęciem wykonywania działalności za granicą.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest zainteresowany, który wykonuje pracę na własny rachunek w Polsce (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-1 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby, która w Polsce wykonuje pracę na własny rachunek i będzie wykonywać działalność w innym państwie członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.5 Poradnika).

Jeśli spełniasz te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że jesteś objęty ubezpieczeniami w Polsce.

4.6. Wydawanie zaświadczenia A1 w związku z wykonywaniem równocześnie lub na zmianę pracy najemnej na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich

W przypadku wykonywania równocześnie lub na zmianę pracy najemnej na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich, zastosowanie ma art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 5, 5a, 5b, 8, 10 i 11 rozporządzenia nr 987/2009. Aby otrzymać zaświadczenie A1, musisz wykazać, że „normalnie wykonujesz pracę najemną w dwóch lub kilku państwach członkowskich”. Chodzi o sytuację, w której wykonujesz równocześnie lub na zmianę jedną lub kilka odrębnych prac w dwóch lub więcej państwach członkowskich, w tym samym lub kliku przedsiębiorstwach lub dla jednego lub kilku pracodawców.

Prace wykonywane równocześnie – wykonywane na podstawie tej samej lub różnych umów. Są to prace wykonywane równolegle na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich na rzecz jednego lub kilku pracodawców, którzy mają siedzibę w jednym lub kilku państwach członkowskich. Mogą to być prace wykonywane w trakcie płatnego urlopu, w weekendy bądź w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Prace wykonywane na zmianę – następujące po sobie w różnych państwach członkowskich. Częstotliwość tych zmian musi być mniejsza niż w przypadku prac wykonywanych równocześnie. Musi być widoczna regularność, cykliczność wykonywania pracy w różnych państwach członkowskich.
Jeśli sposobu, w jaki wykonujesz prace nie można uznać ani za prace wykonywane równocześnie, ani za prace wykonywane na zmianę, to nie otrzymasz zaświadczenia A1 na podstawie art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004.

Praca o charakterze marginalnym nie jest brana pod uwagę przy stosowaniu art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Za taką pracę uznaje się zatrudnienie, w ramach którego wymiar wykonywanej pracy, zakres obowiązków (charakter wykonywanej pracy) oraz osiągane wynagrodzenie ma znikomą wartość w porównaniu z równolegle wykonywaną pracą najemną. Jeśli stwierdzimy, że w danym państwie wykonywana jest praca marginalna, to osoba będzie objęta systemem innego państwa członkowskiego niż ten, w którym praca marginalna ma miejsce. Państwo, w którym ustalono, że praca ma charakter marginalny, nie jest brane pod uwagę podczas ustalania ustawodawstwa, tak jak gdyby praca w ogóle nie była w nim wykonywana.

Praktyczny poradnik stwierdza, że praca o charakterze marginalnym to praca, która jest stała, ale ma niewielkie znaczenie pod względem czasu i zysku ekonomicznego. Zaleca on również, jako wskazówkę, uznanie za pracę o charakterze marginalnym działalności, która zajmuje mniej niż 5% regularnego czasu pracy lub stanowi mniej niż 5% całkowitego wynagrodzenia pracownika.

Ważne!

W przypadku, gdy osoba wykonuje pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich i jest zatrudniona przez jednego pracodawcę, do oceny pracy marginalnej bierze się pod uwagę tylko kryterium czasu pracy. Jeżeli wskaźnik ten znajduje się na poziomie poniżej 5%, praca ma charakter marginalny.

Jeżeli osoba wykonuje pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich na rzecz:

– dwóch lub więcej pracodawców z siedzibami w tym samym państwie członkowskim, do oceny pracy marginalnej bierze się pod uwagę tylko kryterium czasu pracy,

– dwóch lub więcej pracodawców z siedzibami w więcej niż jednym państwie członkowskim, do oceny pracy marginalnej przyjmuje się kryterium czasu pracy i wynagrodzenia.

Jeżeli choć jeden z tych wskaźników znajduje się na poziomie poniżej 5%, praca ma charakter marginalny.

Uwaga!

W przypadku kierowców, którzy wykonują pracę w transporcie międzynarodowym, nie uwzględniamy charakteru marginalnego tej pracy. W przeciwnym razie, kierowca, który podróżuje przez więcej niż dwa państwa członkowskie, w każdym z nich mógłby wykonywać pracę o marginalnym charakterze. Nie mógłby wówczas skorzystać z art. 13 rozporządzenia nr 883/2004. Musiałby zostać objęty ubezpieczeniem kolejno w każdym państwie członkowskim przez które przejeżdża.

Ustawodawstwo właściwe w świetle tego artykułu ustalamy w zależności od miejsca zamieszkania pracownika lub według siedziby pracodawcy(-ów).

Jeśli pracownik wykonuje znaczną część pracy w państwie miejsca zamieszkania, jest objęty systemem zabezpieczenia społecznego miejsca zamieszkania.

Jeśli pracownik nie wykonuje znacznej części pracy w państwie miejsca zamieszkania, jest objęty systemem zabezpieczenia społecznego państwa, w którym:

1) znajduje się siedziba zatrudniającego pracodawcy lub pracodawców, pod warunkiem, że:
– pracownik jest zatrudniony przez jednego pracodawcę lub
– pracownik jest zatrudniony przez co najmniej dwóch pracodawców, których siedziby znajdują się w jednym państwie członkowskim lub
2) znajduje się siedziba pracodawcy, innego niż państwo zamieszkania pracownika, jeżeli pracownik jest zatrudniony przez co najmniej dwóch pracodawców, których siedziba znajduje się w dwóch państwach członkowskich, z których jedno jest państwem zamieszkania pracownika, lub
3) zamieszkuje, jeżeli pracownik jest zatrudniony przez dwóch lub więcej pracodawców, a co najmniej dwóch z tych pracodawców ma siedzibę w różnych państwach członkowskich innych niż państwo członkowskie miejsca zamieszkania.

Za znaczną część pracy najemnej uważa się znaczną pod względem ilościowym część pracy. Przy czym nie musi to być największa jej część. Decyduje o tym:

• czas pracy lub • wynagrodzenie.

Jeśli w danym państwie członkowskim, kryteria te są spełnione w proporcji mniejszej niż 25% (obu tych kryteriów), to uznajemy, że znaczna część pracy nie jest w nim wykonywana.
Jeżeli jednak pracownik jest zatrudniony tylko przez jednego pracodawcę, weryfikujemy tylko kryterium czasu pracy.

Jeśli pracownik jest zatrudniony przez dwóch pracodawców, których siedziby znajdują się w Polsce, również bierzemy pod uwagę tylko czas pracy.

Natomiast w przypadku, gdy praca wykonywana jest na rzecz dwóch lub więcej pracodawców z siedzibami w różnych państwach członkowskich, bierzemy pod uwagę czas pracy i wynagrodzenie.

Aby określić ustawodawstwo uwzględniamy sytuację, jaka może mieć miejsce podczas kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych. Przewidywany harmonogram pracy (ewentualnie inne dokumenty), które określają schemat pracy podczas kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych, po upływie tego okresu, może zostać przez nas zweryfikowany.

W przypadku, gdy praca była już wcześniej wykonywana przynajmniej na terytorium dwóch państw i dostępne są harmonogramy pracy lub inne dane z minionego okresu, mogą one posłużyć do oceny przyszłej sytuacji, jaka może mieć miejsce podczas kolejnych 12 miesięcy. Informacje te wykorzystamy pod warunkiem, że nie zaszły istotne zmiany w nowym planie, czy też harmonogramie pracy.

Znaczenie ma również to, gdzie znajduje się siedziba przedsiębiorstwa, które zatrudnia pracownika.

Za „siedzibę lub miejsce wykonywania działalności” uważa się siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności, w którym podejmowane są zasadnicze decyzje dotyczące przedsiębiorstwa i sprawowane są funkcje jego administracji centralnej.

Zgodnie z Praktycznym poradnikiem, jeśli działalność spółki jest fikcyjna (ograniczona tylko do posiadania szyldu i adresu) lub gdy pracownik jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych przez spółkę, której siedziba ma czysto administracyjny charakter (nie posiada faktycznych uprawnień do podejmowania decyzji), to nie powinna być uznawana za spełniającą wymagania w tej dziedzinie.

To, czy siedziba lub miejsce prowadzenia działalności znajduje się w danym państwie członkowskim, ustalamy w oparciu o następujące kryteria:

– miejsce, w którym przedsiębiorstwo ma swoją siedzibę lub administrację,
– okres, jaki upłynął od momentu ustanowienia przedsiębiorstwa w państwie członkowskim,
– liczba pracowników administracyjnych pracujących w danym biurze,
– miejsce, w którym zawierana jest większość umów z klientami,
– biuro, w którym określa się politykę przedsiębiorstwa i podejmuje decyzje w kwestiach związanych z jego funkcjonowaniem,
– miejsce, w którym zlokalizowane są główne funkcje finansowe, w tym usługi bankowe,
– miejsce wskazane zgodnie z rozporządzeniami UE jako miejsce odpowiedzialne za zarządzanie dokumentacją i jej prowadzenie w związku z wymaganiami regulacyjnymi obowiązującymi w określonej branży, w której przedsiębiorstwo prowadzi działalność,
– miejsce, w którym rekrutowani są pracownicy.

Jeśli po uwzględnieniu tych kryteriów nadal nie możemy wykluczyć możliwości, że wskazana siedziba jest fikcyjnym miejscem działalności, uznajemy, że osoba jest objęta ubezpieczeniem tego państwa członkowskiego, w którym znajduje się podmiot, z którym osoba pozostaje w najbliższym związku jeśli chodzi o wykonywaną pracę. Podmiot ten uznaje się wówczas za siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności, gdzie zatrudnia się daną osobę. Taka placówka musi jednak faktycznie zatrudniać daną osobę i mieć z nią bezpośrednie powiązania.

Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest pracownik bądź jego pracodawca (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-4 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.6 Poradnika).

Do wniosku dołącz formularz US-55 „Informacja o miejscu zamieszkania obywatela UE, EOG lub Szwajcarii”, którego wzór jest dostępny tutaj.

Jeśli spełnione są te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.7. Wydawanie zaświadczenia A1 w związku z wykonywaniem równocześnie lub na zmianę pracy na własny rachunek na terytorium dwóch lub kilku państw członkowskich

W przypadku wykonywania równocześnie lub na zmianę pracy na własny rachunek na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich, zastosowanie ma art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 5b, 6, 8, 9 i 10 rozporządzenia nr 987/2009. Aby otrzymać zaświadczenie A1, musisz wykazać, że „normalnie wykonujesz pracę na własny rachunek w dwóch lub kilku państwach”. Chodzi o sytuację, w której osoba wykonuje w dwóch lub więcej państwach członkowskich, równocześnie lub na zmianę jeden lub więcej odrębnych rodzajów pracy na własny rachunek, niezależnie od jej charakteru.

W przypadku spełnienia tej przesłanki, ustawodawstwo właściwe ustalamy w zależności od miejsca zamieszkania takiej osoby.

Jeśli osoba normalnie wykonuje znaczną część pracy na własny rachunek w państwie miejsca zamieszkania, to podlega zabezpieczeniu społecznemu państwa miejsca zamieszkania.

Za znaczną część pracy na własny rachunek uważa się znaczną pod względem ilościowym część pracy na własny rachunek, która jest wykonywana w państwie członkowskim. Decyduje o tym:

• obrót (przychód),
• czas pracy,
• liczba świadczonych usług.

Jeśli w danym państwie członkowskim kryteria te są spełnione w proporcji mniejszej niż 25% (tych kryteriów), to znaczna część pracy na własny rachunek nie jest w nim wykonywana.

Jeśli osoba nie wykonuje znacznej części pracy w państwie, w którym zamieszkuje, jest objęta systemem zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego, w którym znajduje się „centrum zainteresowania” dla jej działalności.

Określenie „centrum zainteresowania” dla działalności osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek określamy z uwzględnieniem wszystkich przejawów działalności zawodowej, zwłaszcza:

• miejsca, w którym znajduje się stałe miejsce prowadzenia działalności,
• zwyczajowego charakteru lub okresu trwania wykonywanej działalności,
• liczby świadczonych usług,
• zamiaru tej osoby wynikającego ze wszystkich okoliczności.

Jeżeli rozmiar prowadzonej działalności na własny rachunek w Polsce jest większy niż 5% (próg marginalności) lecz niższy niż 25% (znaczna część pracy) nie oznacza to automatycznie, że w Polsce znajduje się „centrum zainteresowania” dla tej działalności. Ważna jest ocena całokształtu działalności danej osoby, w szczególności z uwzględnieniem:

• liczby i miejsca świadczonych usług,
• czasu poświęconego na ich wykonanie oraz ich wartości.

Uznajemy, że osoby, które nie wykonują znacznej części pracy w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, mają „centrum zainteresowania” dla swojej działalności w państwie, w którym znajduje się ich „centrum interesów życiowych” (przedstawiliśmy je w punkcie 3.7 Poradnika). Działalność w tym państwie nie może mieć jednak charakteru marginalnego.

Pracy o charakterze marginalnym nie bierze się pod uwagę przy stosowaniu art. 13 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Za taką pracę uznajemy wykonywanie działalności, w ramach której rozmiar oraz osiągane z niej przychody są znikome w porównaniu z równolegle prowadzoną działalnością. Jeśli stwierdzimy, że w danym państwie wykonywana jest praca marginalna, to osoba będzie objęta systemem innego państwa członkowskiego niż ten, w którym praca marginalna ma miejsce.
Państwo, w którym ustalono, że praca ma charakter marginalny, nie jest brane pod uwagę podczas ustalania ustawodawstwa, tak jak gdyby praca w ogóle nie była w nim wykonywana.

Jeśli choć jeden z tych parametrów:

• obrót (przychód),
• czas pracy,
• liczba świadczonych usług,

znajduje się na poziomie wynoszącym mniej niż 5%, to taką pracę należy uznać za marginalną.

Aby określić ustawodawstwo uwzględniamy sytuację, jaka może mieć miejsce podczas kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych. Przewidywany harmonogram pracy (ewentualnie inne dokumenty), które określają schemat pracy podczas kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych, po upływie tego okresu, może zostać przez nas zweryfikowany.

Nasza weryfikacja obejmie dokumenty, które świadczą o faktycznym wykonywaniu działalności np. wystawione rachunki, faktury, zawarte umowy na świadczenie usług.

W przypadku, gdy działalność była już wcześniej wykonywana przynajmniej na terytorium dwóch państw i dostępne są harmonogramy pracy lub inne dane z minionego okresu, mogą one posłużyć do oceny przyszłej sytuacji, jaka może mieć miejsce podczas kolejnych 12 miesięcy. Informacje te wykorzystamy pod warunkiem, że nie zaszły istotne zmiany w nowym planie, czy też harmonogramie pracy.
Do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia A1 uprawniona jest osoba, która prowadzi działalność na własny rachunek (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-2 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku państwach członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.7 Poradnika).

Do wniosku dołącz formularz US-55 „Informacja o miejscu zamieszkania obywatela UE, EOG lub Szwajcarii”, którego wzór jest dostępny tutaj.

Jeśli spełnione są te przesłanki, otrzymasz zaświadczenie A1, które potwierdzi, że osoba jest objęta ubezpieczeniami w Polsce.

4.8. Wydawanie zaświadczenia A1 w związku z wykonywaniem równocześnie lub na zmianę pracy najemnej w Polsce oraz pracy na własny rachunek w innym państwie członkowskim

W przypadku jednoczesnego wykonywania pracy najemnej w Polsce oraz pracy na własny rachunek w innym państwie członkowskim, zastosowanie ma art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 5b rozporządzenia nr 987/2009. Aby otrzymać zaświadczenie A1, musisz wykazać, że „normalnie” wykonujesz pracę najemną w Polsce i pracę na własny rachunek za granicą.

Pracy najemnej albo pracy na własny rachunek o charakterze marginalnym, nie bierzemy pod uwagę przy stosowaniu art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004. Za taką pracę uznajemy zatrudnienie, w ramach którego wymiar wykonywanej pracy, zakres obowiązków oraz osiągane wynagrodzenie są znikome w porównaniu z równolegle wykonywaną pracą najemną. Za pracę taką uznajemy również prowadzenie działalności, której rozmiar oraz osiągane z niej dochody są znikome w porównaniu z równolegle prowadzoną działalnością.

Badając marginalny charakter pracy należy wziąć pod uwagę:

• czas pracy,
• dochód i wynagrodzenie.

Jeżeli choć jeden z tych wskaźników znajduje się na poziomie niższym niż 5%, to taką pracę uznamy za marginalną.

Jeśli stwierdzimy, że w danym państwie wykonywana jest praca marginalna, to osoba będzie objęta systemem innego państwa członkowskiego niż ten, w którym praca marginalna ma miejsce. Państwo, w którym ustalono, że praca ma charakter marginalny, nie jest brane pod uwagę podczas ustalania ustawodawstwa, tak jak gdyby praca w ogóle nie była w nim wykonywana.

Do wystąpienia o wydanie zaświadczenia A1 uprawniony jest zainteresowany
(art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987).

Wniosek możesz złożyć na formularzu US-31 Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w Polsce i pracę na własny rachunek w innym państwie członkowskim UE, EOG lub Szwajcarii (zasady wypełniania wniosku przedstawiliśmy w punkcie 5.8 Poradnika).

Do wniosku dołącz formularz US-55 „Informacja o miejscu zamieszkania obywatela UE, EOG lub Szwajcarii”, którego wzór jest dostępny tutaj.

Jeśli spełniłeś przesłanki do wydania zaświadczenia A1, będziesz objęty ubezpieczeniami w Polsce.
5. Zasady dotyczące wypełnienia wniosków o wydanie zaświadczenia A1 dla sytuacji objętych zakresem zastosowania art. 11, 12 i 13 rozporządzenia nr 883/2004.
5.1. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla urzędnika służby cywilnej (art. 11 ust. 3 lit. b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-29

„Dane pracownika” – podaj dane identyfikacyjne, imię, nazwisko i miejsce urodzenia pracownika.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym będziesz przebywać w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

„Dane płatnika składek” – podaj dane identyfikacyjne i nazwę polskiego pracodawcy.

„Dane o miejscu wykonywania pracy i okresie, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – podaj nazwę zagranicznego podmiotu w którym będziesz wykonywać pracę oraz możliwie najbardziej dokładny adres miejsca pracy za granicą.
Jeśli nie możesz podać stałego adresu (np. z uwagi na specyfikę wykonywanej pracy) wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.
Jeżeli wykonujesz pracę w wielu państwach wstaw znak ,,x” w kratce ,,TAK” oraz podaj nazwy tych państw. W polu „Okres” wpisz datę od-do.

„Dane o pracy za granicą” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

5.2. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla pracownika lub osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek na pokładzie statku na morzu (art. 11 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-30

„Dane pracownika/osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek” – wstaw znak ,,x” w odpowiedniej kratce aby wskazać, czy osoba jest pracownikiem, czy wykonuje pracę na własny rachunek.

Podaj dane identyfikacyjne – imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

Nie podawaj numeru PESEL, jeżeli wniosek dotyczy osoby wykonującej pracę na własny rachunek. Numery identyfikacyjne działalności na własny rachunek podaj w sekcji „Dane pracodawcy/działalności na własny rachunek”.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym będziesz przebywał w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

„Dane pracodawcy/działalności na własny rachunek” – jeżeli osoba, której dotyczy wniosek jest pracownikiem to wstaw znak ,,x” w kratce ,,Pracodawca”. Jeżeli wniosek dotyczy osoby prowadzącej działalność wstaw znak ,,x” w kratce ,,Działalność na własny rachunek”.

Pól „NIP” i „Numer REGON” nie wypełniaj jeśli pracodawcą jest podmiot zagraniczny. W takim przypadku wypełnij pole ,,Numer identyfikacyjny zagranicznego pracodawcy”. Podaj nazwę oraz dane adresowe pracodawcy albo działalności na własny rachunek.

„Czy wpisany podmiot wypłaca wynagrodzenie?” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. Jeżeli zaznaczyłeś opcję ,,NIE” w kolejnym polu podaj nazwę i adres przedsiębiorstwa, które wypłaca wynagrodzenie.

„Nazwa statku i bandera oraz okres, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – wpisz nazwę statku, oznaczenie bandery oraz wskaż okres od-do.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.
„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

5.3. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla członka załogi lotniczej lub personelu pokładowego (art. 11 ust. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-46

„Dane pracownika/osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek” – wstaw znak ,,x” w odpowiedniej kratce aby wskazać, czy osoba jest pracownikiem, czy wykonuje pracę na własny rachunek.

Podaj dane identyfikacyjne – imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

Nie podawaj numeru PESEL, jeżeli wniosek dotyczy osoby wykonującej pracę na własny rachunek. Numery identyfikacyjne działalności na własny rachunek podaj w sekcji „Dane pracodawcy/działalności na własny rachunek”.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym będziesz przebywać w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

„Dane pracodawcy/działalności na własny rachunek” – jeżeli osoba, której dotyczy wniosek jest pracownikiem to wstaw znak ,,x” w polu ,,Pracodawca”. Jeżeli wniosek dotyczy osoby prowadzącej działalność wstaw znak ,,x” w polu ,,Działalność na własny rachunek”.

Pól „NIP” i „Numer REGON” nie wypełniaj jeśli pracodawcą jest podmiot zagraniczny. W takim przypadku wypełnij pole ,,Numer identyfikacyjny zagranicznego pracodawcy”. Podaj nazwę oraz dane adresowe pracodawcy albo działalności na własny rachunek.

„Informacje o porcie macierzystym i okresie, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – wpisz nazwę i adres portu macierzystego oraz wskaż okres od-do.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).
5.4. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla pracownika delegowanego do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii (art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-3

„Dane pracownika delegowanego” – podaj dane identyfikacyjne, imię, nazwisko i miejsce urodzenia pracownika.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym pracownik będzie przebywał w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Nie wypełniaj tej sekcji, jeżeli pracownik ma więcej niż jedno miejsce pobytu w państwie, w którym pracuje.

„Dane o miejscu i okresie delegowania” – podaj nazwę i adres miejsca za granicą, w którym pracownik delegowany będzie wykonywał pracę.

Podaj możliwie najbardziej dokładny adres miejsca pracy za granicą. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Jeśli miejsc pracy za granicą jest więcej, wypisz je na osobnej kartce i dołącz do wniosku.

W polu „Okres delegowania” wpisz datę od – do.

Ważne!

Wnioskowany okres delegowania nie może być dłuższy niż zawarta umowa o pracę/umowa zlecenia. Jeśli umowa na oddelegowanie do pracy za granicę jest zawarta na okres dłuższy niż 24 miesiące, to nie otrzymasz zaświadczenia A1. W takiej sytuacji możesz od razu wystąpić o zawarcie porozumienia wyjątkowego, o którym mowa w art. 16 rozporządzenia nr 883/2004.

Wniosek w tej sprawie skieruj do naszego Oddziału w Kielcach, pod adres: ul. Piotrkowska 27, 25-510 Kielce.
„Czy pracownik był dotychczas delegowany na terytorium tego państwa członkowskiego przez aktualnego pracodawcę?” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz odpowiedź „TAK”, to na kolejnej stronie wniosku podaj dotychczasowe okresy delegowania i wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Uwaga!

Wskaż tylko ostatnie okresy delegowania, pomiędzy którymi nie było co najmniej dwumiesięcznej przerwy.

Przykład:

Pracownik był wcześniej delegowany i miał wydane A1 na okresy:
01.01.2014 – 31.12.2015,
01.03.2016 – 31.03.2017,
01.06.2017 – 31.08.2017.

Obecnie firma ubiega się o wydanie A1 na okres 01.09.2017 – 31.03.2018.

We wniosku wpisz tylko okres 01.06.2017 – 31.08.2017.
Nie podawaj poprzednich okresów, z uwagi na występującą wcześniej dwumiesięczną przerwę (01.04.2017 – 31.05.2017).
Dwumiesięczna przerwa w wykonywaniu pracy za granicą powoduje, że rozpoczyna się nowy 24-miesięczny okres delegowania.

„Pracownik w okresie miesiąca przed delegowaniem” – wstaw znak „x” w polu przy właściwej odpowiedzi.

Jeżeli pracownik podlegał ubezpieczeniom społecznym w KRUS, do wniosku dołącz zaświadczenie z KRUS o okresie ubezpieczenia.

Jeżeli pracownik pobierał świadczenie emerytalne/rentowe/chorobowe z KRUS lub uposażenie wypłacane członkom służb mundurowych – do wniosku dołącz zaświadczenie, które to potwierdza.

„Dane o delegowaniu” – udziel odpowiedzi na kolejne pytania – wstaw znak „x” przy właściwej odpowiedzi.

„Dane pracodawcy delegującego” – wypełnij dane identyfikacyjne i nazwę pracodawcy delegującego.
„Dane o charakterze i zakresie działalności przedsiębiorstwa wg PKD” – zaznacz rodzaj działalności związanej z pracą wykonywaną za granicą. Wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” wpisz trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

„Dodatkowe dane o pracodawcy delegującym”

„Liczba pracowników wykonujących pracę w Polsce” – podaj liczbę pracowników/zleceniobiorców, którzy wykonują pracę w Polsce (i którzy podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu lub podlegają tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu). W liczbie tej nie uwzględniaj personelu administracyjnego. Jeżeli w firmie zatrudnione są osoby na podstawie umów zlecenia (np. studenci) lub umów o dzieło, które nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, to osób tych również nie uwzględniaj w liczbie pracowników.

„Liczba pracowników delegowanych” – podaj liczbę pracowników/zleceniobiorców delegowanych. W liczbie tej uwzględnij pracowników, którzy już wykonują pracę za granicą i tych, dla których wystąpiłeś o zaświadczenie A1.

„Liczba realizowanych umów” – podaj liczbę zawartych umów, które są realizowane na terytorium Polski i liczbę umów, które są realizowane za granicą.

Podaj dane, które są dostępne na dzień złożenia wniosku, jeśli występujesz z wnioskiem na okres przyszły. Jeśli składasz wniosek za okres wsteczny (który już się zakończył lub taki, który nadal trwa), podaj dane, które były dostępne na pierwszy dzień delegowania pracownika.

„Obroty przedsiębiorstwa (w %)” – podaj wartość procentową obrotów, które firma uzyskała w Polsce, w stosunku do całości obrotów firmy (w Polsce i w innych państwach).

Uwaga!

Do obliczenia obrotów jakie firma uzyskuje w państwie delegującym nie uwzględnia się obrotów uzyskanych z działalności prowadzonej w państwach trzecich (poza UE, EOG i Szwajcarią).

Jeżeli składasz wniosek na okres przyszły, podaj dostępne dane o obrotach z 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, a jeśli firma krócej prowadzi działalność, podaj dostępne dane, które obejmują cały okres tej działalności.

Jeżeli składasz wniosek za okres wsteczny (który już się zakończył lub taki, który nadal trwa), podaj dostępne dane o obrotach z 12 miesięcy przed delegowaniem pracownika, a jeśli firma krócej prowadziła działalność, podaj dostępne dane, które obejmują cały okres tej działalności.

Jeśli składasz wniosek za okres wsteczny, do wniosku dołącz dodatkową informację o liczbie pracowników, liczbie umów i obrotach, za ten okres.

Ważne!

Jeśli podajesz dane o liczbie pracowników, realizowanych umów i obrotach przedsiębiorstwa podaj datę, na którą dane te są aktualne. Podawane przez Ciebie dane powinny być najbliższe do daty złożenia wniosku.

Oddział może w każdym przypadku zażądać dodatkowych dokumentów, w celu ustalenia stanu faktycznego w okresie delegowania.

„Inne informacje istotne dla oceny, czy pracodawca wykonuje normalną działalność w Polsce” – podaj informacje, które uważasz za istotne dla oceny pod kątem tego, czy firma wykonuje normalną działalność w Polsce.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

5.5. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby, która w Polsce wykonuje pracę na własny rachunek i będzie wykonywać działalność w innym państwie członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii (art. 12 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-1

„Dane osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek” – wypełnij nazwę, dane identyfikacyjne działalności, imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym będziesz przebywać w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Nie wypełniaj tej sekcji, jeżeli masz więcej niż jedno miejsce pobytu w państwie, w którym pracujesz.

„Dane o miejscu i okresie przejściowego prowadzenia działalności za granicą” – podaj nazwę kontrahenta i możliwie najbardziej dokładny adres miejsca, w którym będziesz czasowo wykonywał działalność za granicą.

Podaj możliwie najbardziej dokładny adres miejsca pracy za granicą. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

W polu „Okres wykonywania działalności za granicą” wpisz datę od – do.

Ważne!

Jeśli okres, który wynika z umowy o świadczenie usług za granicą/umowy zawartej z kontrahentem zagranicznym jest dłuższy niż 24 miesiące, to nie otrzymasz zaświadczenia A1. W tej sytuacji możesz od razu wystąpić o zawarcie porozumienia wyjątkowego, o którym mowa w art. 16 rozporządzenia nr 883/2004.

Wniosek w tej sprawie skieruj do naszego Oddziału w Kielcach, pod adres:
ul. Piotrkowska 27, 25-510 Kielce.

„Czy działalność była już wykonywana na terytorium tego państwa” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu.
Jeżeli zaznaczysz odpowiedź „TAK”, to na kolejnej stronie wniosku podaj dotychczasowe okresy, w których prowadziłeś działalność za granicą i wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Uwaga!

Wskaż tylko ostatnie okresy, w których prowadziłeś działalność za granicą, pomiędzy którymi nie było co najmniej dwumiesięcznej przerwy.

Przykład:

Przedsiębiorca wyjeżdżał wcześniej aby świadczyć usługi za granicą i otrzymał zaświadczenia A1 na okresy:

01.01.2014 – 31.12.2015,
01.03.2016 – 31.03.2017,
01.06.2017 – 31.08.2017.

Obecnie przedsiębiorca ubiega się o wydanie A1 na okres 01.09.2017 –
31.03.2018.
We wniosku wpisz tylko okres 01.06.2017 – 31.08.2017.
Nie podawaj wcześniejszych okresów, z uwagi na występującą wcześniej dwumiesięczną przerwę (01.04.2017 – 31.05.2017).

Dwumiesięczna przerwa w wykonywaniu pracy za granicą powoduje, że rozpoczyna się nowy 24-miesięczny okres delegowania działalności.

„Dane o działalności na własny rachunek prowadzonej w Polsce”

Wpisz datę, od której prowadzisz działalność w Polsce. Jeśli wcześniej zawieszałeś działalność, podaj datę, od której ją wznowiłeś.

Ważne!

Do wniosku załącz:

• umowę o świadczenie usług za granicą/umowę zawartą z kontrahentem zagranicznym,
• dokumenty, które potwierdzają, że prowadziłeś działalność w Polsce, przed datą wyjazdu za granicę, np. faktury, rachunki.

„Rodzaj faktycznie prowadzonej działalności” – wpisz rodzaj działalności prowadzonej w Polsce.

„Klasyfikacja faktycznie prowadzonej działalności wg PKD (wybierz jedną związaną z delegowaniem działalności)” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” wpisz trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

„Czy podczas wykonywania pracy za granicą, w Polsce będzie zachowana infrastruktura, która umożliwi dalsze prowadzenie działalności po zakończeniu pracy za granicą?” – wstaw znak „x” we właściwym polu.

„Czy będziesz prowadził działalność na własny rachunek w Polsce, po zakończeniu pracy za granicą?” – wstaw znak „x” we właściwym polu.

„Oświadczam, że podlegam w Polsce z tytułu:” – wstaw znak „x” we właściwym polu.

Jeżeli podlegałeś ubezpieczeniom społecznym jako rolnik w KRUS, do wniosku dołącz wydane przez KRUS ,,Zaświadczenie dla potrzeb określenia ustawodawstwa właściwego”.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

5.6. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii (art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-4

„Dane pracownika” – wypełnij dane identyfikacyjne, imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym pracownik będzie przebywał w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Nie wypełniaj tej sekcji, jeżeli pracownik ma więcej niż jedno miejsce pobytu w państwie, w którym pracuje.

„Dane pracodawcy (1)” – nie wypełniaj pól „NIP” i „Numer REGON”, jeżeli Twoim pracodawcą jest podmiot zagraniczny. W takim przypadku wypełnij pole ,,Numer identyfikacyjny zagranicznego pracodawcy”. Podaj dane adresowe pracodawcy.

„Dane o charakterze i zakresie działalności przedsiębiorstwa wg PKD” – zaznacz rodzaj działalności związanej z pracą wykonywaną za granicą – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” wpisz trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

„Dane pracodawcy (2)” – wypełnij tę sekcję, jeśli masz więcej niż dwóch pracodawców. Nie wypełniaj pól „NIP” i „Numer REGON”, jeżeli Twoim pracodawcą jest podmiot zagraniczny. W takim przypadku wypełnij pole ,,Numer identyfikacyjny zagranicznego pracodawcy”. Podaj dane adresowe pracodawcy.

„Dane o charakterze i zakresie działalności przedsiębiorstwa wg PKD” – zaznacz rodzaj działalności związanej z pracą wykonywaną za granicą – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” wpisz trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

„Informacje o miejscu wykonywania pracy(1)” – wstaw znak ,,x” w odpowiednim polu, aby określić, czy praca za granicą będzie wykonywana w imieniu pracodawcy polskiego, czy zagranicznego. Podaj nazwę przedsiębiorstwa oraz adres miejsca, w którym pracownik wykonuje tę pracę.

Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

„Informacje o miejscu wykonywania pracy(2)” – wypełnij tę sekcje, jeżeli pracownik wykonuje pracę za granicą pod więcej niż jednym adresem. Pozostałe pola wypełnij jak w poprzedniej sekcji.

Ważne!

Jeżeli pracownik wykonuje pracę za granicą pod wieloma adresami to adresy, które nie mieszczą się we wniosku, wypisz na osobnej kartce i załącz ją do wniosku.

Jeżeli poza Polską, pracownik pracuje tylko w jednym państwie, to we wniosku wpisz oba adresy miejsc wykonywania pracy.

Jeżeli nie możesz podać dokładnego adresu miejsca wykonywania pracy za granicą, to sekcje wniosku, które dotyczą adresu, pozostaw niewypełnione. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku pracowników mobilnych, np. kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym. Wypełnij wtedy sekcję ,,Dodatkowe informacje o miejscach wykonywania pracy”.

,,Dodatkowe informacje o miejscach wykonywania pracy” – wypełnij tę sekcję, jeśli pracownik wykonuje pracę w więcej niż dwóch państwach członkowskich i określenie dokładnych adresów miejsc pracy za granicą nie jest możliwe.

Jeśli pracownik wykonuje pracę we wszystkich państwach członkowskich – wstaw znak „x” w polu – „Wszystkie państwa UE”.
Jeśli pracownik wykonuje pracę w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii – wstaw znak „x” w polu „Państwa EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) i Szwajcaria”.

Jeśli jednak pracownik wykonuje pracę tylko w niektórych państwach członkowskich UE lub niektórych państwach EOG, czy też w Szwajcarii, nie wstawiaj znaku „x” w żadnym polu tylko wpisz nazwy wszystkich państw w polu „Wymień nazwy państw lub zaznacz właściwe kratki poniżej”. „Informacje o czasie pracy i wynagrodzeniu pracownika, w okresie, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – podaj czas pracy i wynagrodzenie (wyrażone w procentach) w państwach, w których wykonywana będzie praca.

Ważne!
Jeśli pracownik jest zatrudniony przez pracodawcę (lub pracodawców) z siedzibą w Polsce (brak pracodawcy zagranicznego), podaj tylko proporcje czasu pracy (bez wynagrodzenia).

W tym celu:
• zsumuj czas pracy wykonywanej w poszczególnych państwach członkowskich – tak obliczona suma stanowi 100% czasu pracy,
• następnie podziel czas pracy z każdego poszczególnego państwa wykonywania pracy, przez sumę czasu pracy,
• uzyskany wynik dzielenia pomnóż przez 100 i w ten sposób uzyskasz procentową wartość czasu pracy dla danego (jednego) państwa wykonywania pracy.

Ważne!
Jeśli pracownik jest zatrudniony przez dwóch lub więcej pracodawców z siedzibami w różnych państwach członkowskich, podaj proporcje zarówno czasu pracy jak i wynagrodzenia.

Czas pracy w procentach oblicz w analogiczny, wskazany wyżej sposób.

Wartość procentową wynagrodzenia za pracę w poszczególnych państwach oblicz w następujący sposób:

• zsumuj wynagrodzenie otrzymywane za pracę w poszczególnych państwach członkowskich – tak obliczona suma stanowi 100% wynagrodzenia,
• następnie podziel wynagrodzenie z każdego poszczególnego państwa wykonywania pracy, przez sumę wynagrodzenia,
• uzyskany wynik dzielenia pomnóż przez 100 i w ten sposób uzyskasz procentową wartość dla danego (jednego) państwa wykonywania pracy.

W przypadku pracownika, który jest zatrudniony przez dwóch lub więcej pracodawców z siedzibami w różnych państwach członkowskich, jeśli po dokonaniu obliczeń wartości procentowej czasu pracy i wynagrodzenia okaże się, że jedno z tych kryteriów wynosi mniej niż 25% a drugie wynosi więcej niż 25%, jako wskaźnik czy praca w danym państwie jest wykonywana w znacznej części przyjmiemy średnią arytmetyczną z obu tych kryteriów, tzn. zsumujemy procentową wartość kryteriów, a następnie podzielimy otrzymaną wartość procentową przez liczbę kryteriów.

„Okres, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – wpisz datę od – do. Okres nie powinien być dłuższy niż 12 miesięcy i powinien wynikać z zawartych umów o pracę/umów zlecenia.

Ważne!

Jeżeli składasz wniosek po raz pierwszy, podaj dane na okres przyszłych 12 miesięcy i do wniosku załącz umowę o pracę/umowę zlecenia, z której wynika opis charakteru pracy w kilku państwach. Jeśli w umowie nie ma takich zapisów, dołącz inny dokument, np. harmonogram trybu pracy w kilku państwach.

Po upływie okresu pracy za granicą nasz Oddział może zweryfikować stan faktyczny badając stosowne dokumenty np. listy obecności, ewidencję czasu pracy.

Jeżeli składasz wniosek na kolejny okres, udokumentuj pracę w poprzednich okresach – do wniosku załącz dokumenty, które potwierdzają schemat pracy.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

5.7. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku państwach członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii (art. 13 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-2

„Dane osoby, która wykonuje pracę na własny rachunek” – wpisz nazwę, dane identyfikacyjne działalności, imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres, pod którym będziesz przebywać w państwie wykonywania pracy. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Nie wypełniaj tej sekcji, jeżeli masz więcej niż jedno miejsce pobytu w państwie/państwach, w których pracujesz.

„Adres siedziby firmy” – wpisz tylko wówczas, gdy adres siedziby Twojej firmy jest inny niż Twój adres zamieszkania.

„Dane o charakterze i zakresie prowadzonej działalności wg PKD” – zaznacz rodzaj działalności związanej z pracą na własny rachunek wykonywaną za granicą – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” podaj trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

„Informacje o miejscu wykonywania działalności za granicą (1)” – wpisz nazwę i adres miejsca za granicą, gdzie będziesz wykonywał pracę na własny rachunek.
Podaj możliwie najbardziej dokładny adres miejsca pracy za granicą. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

„Informacje o miejscu wykonywania działalności za granicą (2)” – wypełnij tę sekcję tylko jeśli za granicą pracujesz pod więcej niż jednym adresem. Pozostałe pola wypełnij jak w poprzedniej sekcji.

„Informacje o państwach wykonywania działalności za granicą w przypadku, gdy wykonujesz ją w więcej niż dwóch państwach” – wypełnij tę sekcję, jeżeli wykonujesz działalność w więcej niż dwóch państwach członkowskich i określenie dokładnych adresów miejsc pracy za granicą nie jest możliwe.
Jeżeli wykonujesz działalność we wszystkich państwach członkowskich – wstaw znak ,,x” w polu ,,Wszystkie państwa UE”.
Jeżeli wykonujesz działalność w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii – wstaw znak ,,x” w polu „Państwa EOG (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) i Szwajcaria”.

Jeśli jednak wykonujesz działalność tylko w niektórych państwach członkowskich UE lub niektórych państwach EOG, czy też w Szwajcarii, nie wstawiaj znaku „x” w żadnym polu tylko wpisz nazwy wszystkich państw w polu „Wymień nazwy państw lub zaznacz właściwe kratki poniżej”.

„Informacje o zakresie działalności na własny rachunek, wykonywanej w okresie, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – podaj:

• obrót (przychód) – w procentach,
• czas pracy – w procentach, oraz
• liczbę świadczonych usług w poszczególnych państwach, w których praca na własny rachunek będzie wykonywana.

Wartość obrotu (przychodu) oblicz w procentach w następujący sposób:
• zsumuj wartość obrotu (przychodu) uzyskanego z działalności wykonanej we wszystkich państwach, w których prowadzisz działalność
– tak obliczona wartość stanowi 100% uzyskanego obrotu,
• następnie oblicz wartość obrotu, która przypada na poszczególne państwa prowadzenia działalności – w tym celu podziel wartość obrotu z każdego poszczególnego państwa, przez sumę obrotu uzyskanego we wszystkich państwach, w których prowadzisz działalność,
• uzyskany wynik dzielenia pomnóż przez 100 i w ten sposób uzyskasz procentową wartość dla danego (jednego) państwa prowadzenia działalności.

Przykład:
Osoba przewiduje, że w okresie najbliższych 12 miesięcy będzie świadczyć usługi w trzech państwach: Polsce, Czechach i Austrii. Przewiduje, że w tym okresie obrót (przychód) za usługi w Polsce wyniesie 70.000 zł, za usługi w Austrii 90.000 zł a za usługi w Czechach 40.000 zł. Łączna kwota wyniesie zatem 200.000 zł i będzie stanowić 100%.
Procentowy obrót (przychód) w Polsce oblicz w następujący sposób:
1) 70.000 : 200.000 = 0,35
2) 0,35 x 100 = 35%
Przewidywany obrót (przychód) za usługi w Polsce wyniesie 35%, za usługi w Austrii 45%, a za usługi w Czechach 20%.

W ujęciu procentowym określ również czas pracy. Oblicz go stosując ten sam sposób w jaki obliczyłeś obrót (przychód).

„Centrum zainteresowania dla mojej działalności znajduje się w” – podaj nazwę państwa, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla Twojej działalności.

„Okres, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – wpisz datę od – do. Okres nie powinien być dłuższy niż 12 miesięcy i powinien wynikać z zawartych umów o świadczenie usług za granicą.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).
5.8. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w Polsce i pracę na własny rachunek w innym państwie członkowskim UE, EOG lub Szwajcarii (art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004) – US-31

„Dane osoby” – podaj dane identyfikacyjne, imię, nazwisko i miejsce urodzenia.

”W przypadku obywatela państwa trzeciego – czy osoba legalnie zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego?” wstaw znak „x” w odpowiednim polu.

Jeżeli zaznaczysz ,,Tak”, wypełnij US-54 „Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, której wzór znajdziesz tutaj i dołącz do wniosku.

Do wniosku dołącz kopie dokumentów, które zezwalają na pobyt i zatrudnienie na terytorium Polski.

„Adres w państwie pobytu” – podaj adres pobytu w państwie, w którym będziesz prowadził działalność. Jeśli nie możesz podać stałego adresu, wstaw znak „x” w polu „Brak stałego adresu w państwie wykonywania pracy”.

Nie wypełniaj tej sekcji, jeżeli masz więcej niż jedno miejsce pobytu w państwie, w którym prowadzisz działalność.

,,Dane polskiego pracodawcy” – w polach „NIP” i „Numer REGON” wpisz te identyfikatory pracodawcy. W polu „Nazwa”, wpisz nazwę polskiego pracodawcy.

„Dane o charakterze i zakresie działalności przedsiębiorstwa wg PKD” – zaznacz rodzaj działalności związanej z pracą na własny rachunek wykonywaną za granicą – wstaw znak „x” w odpowiednim polu. W polu ,,GRUPA” podaj trzy pierwsze cyfry PKD bez kropki.

,,Informacja o miejscu wykonywania pracy na własny rachunek za granicą” – podaj numer identyfikacyjny, nazwę i dane adresowe Twojej działalności na własny rachunek wykonywanej za granicą.

„Informacje o czasie pracy oraz dochodzie i wynagrodzeniu, w okresie, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – podaj jaką wartość w procentach stanowić będzie czas pracy najemnej w Polsce oraz jaką wartość w procentach stanowić będzie czas przeznaczony na wykonywanie działalności na własny rachunek za granicą.

Aby to obliczyć:

• zsumuj prognozowany czas wykonywania pracy najemnej z czasem, który będzie przeznaczony na wykonywanie działalności za granicą
(tak obliczona wartość stanowi 100% czasu pracy),
• liczbę, która określa czas pracy najemnej podziel przez uzyskaną sumę i pomnóż przez 100 – w ten sposób obliczysz w procentach czas pracy najemnej w Polsce.

Aby obliczyć procentowy czas wykonywania działalności:

• czas, który ma zostać przeznaczony na wykonywanie działalności, podziel przez sumę czasu pracy.
• wynik pomnóż przez 100.

Przykład:
W okresie od 01.01.2018 do 30.06.2018 osoba będzie wykonywała pracę najemną w Polsce na pół etatu oraz działalność na własny rachunek w Austrii.
Czas pracy najemnej wyniesie 498 godzin.
Osoba przewiduje, że na prowadzenie działalności w Austrii przeznaczy 250 godzin. Suma wyniesie 748 godzin.

Obliczenia są następujące:
498 : 748 = 0,66 x 100 = 67%
250 : 748 = 0,33 x 100 = 33%

Rezultat: czas pracy w Polsce wyniesie 67% a w Austrii 33%.

Jeśli chcesz obliczyć ile wyniesie wartość procentowa dochodu i wynagrodzenia, zastosuj poniższe sposoby obliczania. Do tych obliczeń przyjmij kwotę wynagrodzenia netto.

Aby uzyskać wartość procentową wynagrodzenia:

• zsumuj kwotę wynagrodzenia z kwotą dochodu z działalności,
• kwotę wynagrodzenia podziel przez uzyskaną sumę wynagrodzenia i dochodu,
• wynik pomnóż przez 100.

Aby uzyskać wartość procentową dochodu z działalności:

• zsumuj kwotę dochodu z działalności z kwotą wynagrodzenia,
• kwotę dochodu z działalności podziel przez sumę dochodu i wynagrodzenia,
• wynik pomnóż przez 100.

Przykład:

W okresie od 01.01.2018 do 30.06.2018 osoba będzie wykonywała pracę najemną w Polsce oraz działalność na własny rachunek w Austrii.
Za pracę najemną w Polsce uzyska 12.000 zł.
Szacuje również, że za wykonanie usług z działalności wykonywanej w Austrii uzyska 20.000 zł.
Suma wynagrodzenia i dochodu wyniesie 32.000 zł.

Obliczenia są następujące:

12.000 : 32.000 = 0,375 x 100 = 37,5%
20.000 : 32.000 = 0,625 x 100 = 62,5%

Wynagrodzenie z pracy najemnej wyniesie 37,5% a dochód z działalności w Austrii wyniesie 62,5%.

„Okres, na który chcesz otrzymać zaświadczenie A1” – wpisz datę od – do. Okres nie powinien być dłuższy niż 12 miesięcy i powinien wynikać z zawartych umów o pracę/umów zlecenia/kontraktów.

Ważne!

Jeśli składasz wniosek po raz pierwszy, podaj dane na okres przyszłych 12 miesięcy i do wniosku dołącz dokument, który potwierdzi, że działalność jest zarejestrowana za granicą.

Jeżeli składasz wniosek na kolejny okres, udokumentuj pracę w poprzednich okresach – do wniosku załącz odpowiednie dokumenty.

„Załączniki” – podaj liczbę dokumentów, które załączyłeś do wniosku.

„Sposób odbioru zaświadczenia A1” – wstaw znak „x” w odpowiednim polu, wpisz datę i umieść czytelny podpis. Jeśli wniosek składa osoba upoważniona, musi złożyć pełnomocnictwo (jeśli składa taki wniosek po raz pierwszy).

6. Podstawy prawne i akty będące podstawą wykładni

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004 r., str. 1, z późn. zm.),
2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009 r., str. 1, z późn. zm.),
3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 465/2012 z 22 maja 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenie (WE) nr 987/2009 dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE)
nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 149 z 08.06.2012 r., str. 4),
4. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z 24 listopada 2010 r. rozszerzające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo (Dz. Urz. UE L 344 z 29.12.2010 r., str. 1),
5. Rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003 z dnia 14 maja 2003 r., rozszerzające przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i rozporządzenia (EWG) nr 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2003 r., str. 1),
6. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr A2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek, tymczasowo pracujących poza państwem właściwym (Dz. Urz. UE C 106 z 24.04.2010 r., str. 5),
7. Praktyczny poradnik „Ustawodawstwo mające zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii”, 8. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300).

opejskiej. W celu jego otrzymania należy złożyć odpowiedni wniosek.


Source: Infor Kadry